Depresja - Poradnik dla pacjenta i jego rodziny

Jak rozpoznać depresję?

Jeśli przez co najmniej 2 tygodnie zauważasz u siebie kilka z poniższych ob- jawów, porozmawiaj o tym z lekarzem:

• obniżony nastrój, przygnębienie, poczucie pustki lub drażliwość,
• utrata zainteresowań i zdolności odczuwania przyjemności,
• brak energii, szybka męczliwość, spowolnienie lub pobudzenie,
• zaburzenia snu (bezsenność lub nadmierna senność)
• zmiany apetytu i masy ciała,
• trudności z koncentracją i pamięcią, problemy decyzyjne,
• niska samoocena, poczucie winy, bezradności lub beznadziei,
• myśli o śmierci lub samobójstwie.

Prosty test

Czy w ostatnim miesiącu często czułeś smutek lub przygnębienie? Czy utraciłeś chęć do działań, które wcześniej sprawiały Ci przyjemność? Jeśli odpowiedziałeś „tak” na oba pytania – nie zwlekaj, zgłoś się do lekarza.

Depresja może dotyczyć różnych osób

Depresja może wystąpić na każdym etapie życia, a jej objawy mogą wyglą- dać inaczej w zależności od wieku, płci czy sytuacji życiowej:

• u dzieci i młodzieży – częściej niż smutek pojawiają się drażliwość, wybuchy złości, wycofanie z kontaktów, spadek wyników w nauce, problemy ze snem lub dolegliwości somatyczne (np. bóle brzucha, głowy),
• u osób starszych – depresja może przypominać otępienie (problemy z pamięcią, koncentracją, spowolnienie), częstsze są objawy somatyczne, apatia oraz wycofanie z życia społecznego,
• u kobiet w ciąży i po porodzie – mogą dominować lęk, napięcie, poczucie winy, przeciążenie, trudności w nawiązaniu więzi z dzieckiem, a także obawy o własne kompetencje jako matki,
• u mężczyzn – częściej obserwuje się drażliwość, wybuchy złości, impulsywność, nadużywanie alkoholu lub innych substancji oraz unikanie rozmów o emocjach.

Obraz choroby może być nieoczywisty, dlatego ważna jest czujność oraz wczesna konsultacja z lekarzem.

Co robić, gdy podejrzewasz u siebie depresję?

Umów się do lekarza rodzinnego, psychiatry lub doświadczonego psycho- loga. Pamiętaj, że lekarz POZ może rozpocząć leczenie lub skierować Cię do specjalisty.

Powiedz wprost o swoich emocjach i trudnościach.

Opowiedz także o śnie, apetycie, energii, myślach o przyszłości.

Skorzystaj ze wsparcia bliskich.

Możesz poprosić kogoś, by poszedł z Tobą na wizytę.

Nie czekaj, aż„samo przejdzie”.

Depresja jest chorobą – wymaga leczenia tak samo jak inne schorzenia.

Jak przygotować się do wizyty u specjalisty?

Dobre przygotowanie pomaga lepiej wykorzystać wizytę i szybciej rozpocząć skuteczne leczenie.

Przed wizytą warto:

• zastanowić się, jakie objawy Cię niepokoją (od kiedy trwają, jak wpływają na codzienne życie),
• zwrócić uwagę na sen, apetyt, poziom energii i nastrój,
• zapisać przyjmowane leki (także suplementy) oraz ich dawki,
• przypomnieć sobie wcześniejsze leczenie,
• psychiatryczne lub psychologiczne,
  przygotować informacje o chorobach przewlekłych
• zanotować pytania, które chcesz zadać lekarzowi.

Podczas wizyty:

• mów otwarcie o swoich objawach i trudnościach,
• nie pomijaj informacji o używkach (np. alkoholu),
• jeśli to możliwe, rozważ przyjście z bliską osobą, która może być źródłem ważnych informacji.

Im więcej rzetelnych informacji przekażesz, tym łatwiej będzie dobrać odpowiednie leczenie.

TRI/H/47/06/2026